Mẹo chọn aptomat an toàn và tiết kiệm cho doanh nghiệp SMB

Giới thiệu

Trong hệ thống điện của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMB), aptomat (cầu dao tự động) là biện pháp phòng hộ không thể thiếu trước sự cố ngắn mạch, quá tải hoặc rò điện. Chọn đúng aptomat giúp doanh nghiệp vận hành ổn định, giảm nguy cơ cháy nổ và tiết kiệm chi phí bảo trì. Với kinh nghiệm gần hai mươi năm làm đại lí phân phối aptomat của nhiều hãng uy tín tại Việt Nam, VEIE sẽ cùng bạn chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn để lựa chọn aptomat an toàn và tối ưu chi phí.

Chọn dòng định mức cao hơn 20 % dòng tải thực tế

Dòng định mức (In) của aptomat nên lớn hơn dòng tải tính toán (It) khoảng 20 %–50 %. Aptomat cần có dòng định danh (cường độ dòng điện tối đa mà aptomat có thể chịu đựng liên tục mà không ngắt mạch) cao hơn công suất tính toán từ 30 % đến 50 % để tránh quá tải nhưng không nên quá cao. Bạn cũng nên tham khảo mua aptomat với In bằng 120 %–150 % dòng tải; ví dụ nếu tải chỉ khoảng 12 A thì nên dùng aptomat 15 A.

Sở dĩ cần dự phòng vì khi khởi động, các thiết bị như motor, máy nén, điều hòa thường cần dòng cao hơn bình thường; aptomat nhỏ quá sẽ nhảy liên tục. Tuy nhiên, tránh chọn aptomat vượt quá 150 % dòng tải vì sẽ mất độ nhạy, không ngắt kịp khi sự cố nhỏ xảy ra.

Ví dụ: Tổng dòng tải (It) của một tủ nhánh là 40 A. Nhân hệ số 1,2 ta chọn aptomat In ≈ 50 A.

Lưu ý dòng cắt ngắn mạch (Icu)

Dòng cắt (Icu) thể hiện khả năng ngắt dòng ngắn mạch của aptomat. Có thể phân loại Icu thành 3 mức:

  • MCB dân dụng: Icu từ 4,5 kA–6 kA; đủ dùng cho văn phòng, showroom nhỏ.

  • MCB/MCCB công nghiệp tiêu chuẩn: Icu > 6 kA; phù hợp với xưởng nhỏ, phòng máy lạnh.

  • MCCB công nghiệp nặng: Icu 10 kA–25 kA hoặc 25 kA–100 kA tùy quy mô; dùng cho phân xưởng có motor lớn hoặc trạm biến áp.

Doanh nghiệp SMB nhỏ và vừa có máy công suất lớn (ví dụ motor 11 kW) nên chọn MCCB với Icu ≥ 10 kA để đảm bảo aptomat đủ sức ngắt khi xảy ra sự cố. Dòng cắt càng cao thì giá thành aptomat càng lớn; vì vậy cần xác định vị trí lắp (tủ tổng, tủ nhánh) và mức rủi ro để lựa chọn hợp lý.

Chọn thương hiệu uy tín và dịch vụ bảo hành

Aptomat chất lượng cao từ nhà sản xuất uy tín sẽ bền bỉ, ngắt chuẩn và đạt các tiêu chuẩn an toàn cùng với dịch vụ hỗ trợ kĩ thuật, bảo hành dài hạn. VEIE cung cấp các dòng MCB, MCCB, RCCB và RCBO của Hyundai, LS, Mitsubishi – những thương hiệu lớn với chế độ bảo hành chính hãng. Đội ngũ kỹ thuật của VEIE sẵn sàng tư vấn lựa chọn dòng, công suất phù hợp và hỗ trợ lắp đặt – bảo trì trên toàn quốc. VEIE với dịch vụ hậu mãi tốt giúp doanh nghiệp yên tâm vận hành và dễ dàng thay thế khi cần thay vì phải đối mặt với nhiều hạn chế khi sử dụng các loại aptomat không có thương hiệu, trôi nổi trên thị trường.

Sai lầm thường gặp và cách tránh

Sai lầm thường gặp Nguyên nhân – Cách tránh/xử lí
Chọn aptomat quá nhỏ Dòng định mức In bằng hoặc thấp hơn dòng tải khiến aptomat nhảy liên tục, gián đoạn sản xuất => Tính đúng công suất và chọn In ≥ 120 % It.
Chọn aptomat quá lớn In quá cao khiến aptomat không nhạy, dây dẫn có thể nóng chảy trước khi aptomat ngắt=> Không chọn In vượt quá mức dự phòng 150 %.
Nhầm pha (1 pha – 3 pha) Lắp aptomat 1 pha cho mạng 3 pha sẽ gây mất cân bằng, nóng dây và nhảy CB => Luôn xác định rõ nguồn cấp và số pha trước khi mua.
Bỏ qua dòng cắt Icu Aptomat có Icu quá thấp không chịu được dòng ngắn mạch lớn => Chọn Icu tối thiểu 6 kA cho văn phòng; 10 kA–25 kA cho xưởng nhỏ; và > 25 kA cho phân xưởng.
Không lắp RCCB tại khu vực ẩm ướt MCB/MCCB không bảo vệ rò điện => Với phòng tắm, bếp, bồn bơm… hãy lắp RCCB hoặc RCBO để chống điện giật.

Một số lưu ý thêm khi lắp đặt Aptomat

    • Lắp aptomat nhánh để đảm bảo tính chọn lọc: Khi thiết kế tủ điện, hãy chia tải thành từng nhánh với các aptomat nhỏ hơn để mỗi khu vực (phòng làm việc, khu sản xuất) có thiết bị bảo vệ riêng. Khi một nhánh gặp sự cố, aptomat nhánh sẽ ngắt trước, tránh tình trạng toàn bộ tòa nhà bị mất điện.

    • Ghi chép công suất và tránh khởi động đồng thời: Trước khi lắp aptomat cần liệt kê toàn bộ công suất thiết bị để tính dòng tối đa chính xác. Sau khi mất điện hoặc bảo dưỡng, không bật cùng lúc tất cả máy móc có công suất lớn vì dòng khởi động cộng dồn sẽ vượt quá khả năng chịu tải của CB. Hãy bật lần lượt các thiết bị để tránh aptomat nhảy liên tục.

    • Chú ý chất lượng lắp đặt: Kiểm tra và siết chặt ốc vít, đảm bảo các đầu cốt dây được bấm chắc chắn; lựa chọn aptomat có tay gạt bền và được làm từ vật liệu cách điện tốt. Khi đấu nối, nguồn (line) phải vào phía trên và tải ra phía dưới; aptomat cần được gắn chắc chắn vào thanh ray để chống rung lắc. Nếu muốn tăng mức độ an toàn, hãy ưu tiên dùng aptomat tích hợp chống rò (RCBO) thay vì chỉ MCB.

    • Lựa chọn vị trí và môi trường lắp đặt: Aptomat nên đặt trong tủ điện kín, khô ráo và thông thoáng, tránh gần nguồn nhiệt cao hoặc nơi ẩm ướt. Dây dẫn phải đấu đúng màu, gọn gàng và aptomat cần ở vị trí dễ thao tác để thuận tiện cho việc bảo trì hoặc ngắt khẩn cấp.

    • Không dùng aptomat như công tắc dân dụng: Aptomat được thiết kế để bảo vệ quá tải và ngắn mạch chứ không phải thiết bị đóng ngắt thường xuyên. Không nên dùng CB để bật/tắt các thiết bị không liên quan tới hệ thống điện hay thay thế cho ổ cắm.

    • Hiểu rõ phân loại và số cực: Trước khi mua, hãy xác định rõ nhu cầu và chọn loại aptomat phù hợp: MCB/MCCB dùng bảo vệ quá tải và ngắn mạch; RCCB/RCBO thêm chức năng chống rò; ngoài ra cần chọn số cực (1P, 2P, 3P, 4P) phù hợp với cấu hình pha của hệ thống.

    • Chọn đường cong cắt phù hợp với tải: Các dòng aptomat khác nhau có đặc tính “đường cong cắt” B, C, D… mô tả mức dòng nhân với In mà thiết bị sẽ ngắt. Loại B (ngắt ở 3–5×In) phù hợp cho tải thuần trở như chiếu sáng và điện trở đốt nóng; loại C (5–10×In) dùng cho tải cảm như điều hòa, máy bơm; loại D (10–20×In) dành cho động cơ lớn và máy hàn. Một số nhà sản xuất còn có đường cong K, Z, MA cho các ứng dụng đặc biệt.

Lưu ý khi mua aptomat và sử dụng dịch vụ bảo hành chính hãng

Chọn nhà cung cấp uy tín như VEIE không chỉ giúp bạn mua được aptomat chính hãng mà còn hưởng chế độ bảo hành theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất. Các thương hiệu lớn đều quy định thời gian bảo hành rõ ràng và có chính sách đổi trả khi sản phẩm lỗi. Dưới đây là một số ví dụ cụ thể:

  • Mitsubishi – Nhiều mẫu MCCB/MCB của Mitsubishi trên thị trường được bảo hành 12 tháng và hỗ trợ đổi mới trong 7 ngày đầu nếu sản phẩm lỗi. Chẳng hạn, mẫu MCCB NF63‑CV 3P 5 kA được công bố chính sách “1 đổi 1 trong vòng 7 ngày” và bảo hành 12 tháng. Một số dòng cao cấp như MCCB NF250‑SV 3P 125 A không chỉ bảo hành 1 năm mà còn đi kèm dịch vụ thiết kế & lắp đặt, sửa chữa, hỗ trợ vận hành tại chỗ và hỗ trợ kỹ thuật trọn đời. Điều này cho thấy khi mua aptomat Mitsubishi qua đại lý chính hãng, khách hàng được cam kết sản phẩm mới 100 % và nhận được hỗ trợ toàn diện.

  • LS Electric – Các dòng MCB LA63N của LS đều ghi rõ bảo hành 12 tháng theo quy định của nhà sản xuất. Trên trang giới thiệu sản phẩm, đơn vị phân phối còn nhấn mạnh hàng hóa chính hãng mới 100 % và “bảo hành tin cậy 12 tháng theo quy định nhà sản xuất”, đồng thời có đội ngũ tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật nhiệt tình. Những cam kết này giúp doanh nghiệp yên tâm khi lắp aptomat LS vào hệ thống điện của mình.

  • Hyundai – Sản phẩm MCCB dòng HGM125S 2P 80 A của Hyundai (Hàn Quốc) được giới thiệu với thời gian bảo hành 12 tháng. Tương tự, nhiều loại MCB/RCBO của Hyundai cũng có chính sách bảo hành 1 năm và được cung cấp kèm catalog, bảng giá và hướng dẫn sử dụng. Nhờ chế độ hậu mãi rõ ràng, thiết bị của Hyundai phù hợp cho doanh nghiệp SMB cần giải pháp bảo vệ mạch ổn định.

Những ví dụ trên chứng minh rằng đầu tư vào aptomat chính hãng không chỉ mang lại hiệu suất và độ bền cao mà còn giúp doanh nghiệp được hưởng dịch vụ bảo hành – hậu mãi minh bạch. Khi mua qua VEIE, bạn sẽ nhận được hỗ trợ trọn gói từ việc chọn công suất aptomat, lắp đặt đúng kỹ thuật đến xử lý bảo hành khi cần thiết.

Kết luận 

Chọn aptomat đúng không chỉ đảm bảo an toàn điện mà còn bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Doanh nghiệp SMB cần dự phòng dòng định mức hợp lý, kiểm tra dòng cắt, chọn đúng pha và lắp thiết bị chống rò ở nơi cần thiết.

VEIE – với gần hai thập kỷ kinh nghiệm – cung cấp đầy đủ các loại aptomat, hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành nhanh chóng. Hãy liên hệ với VEIE để được tư vấn miễn phí về giải pháp aptomat phù hợp với từng tủ điện, từng nhu cầu sản xuất.